Często mówi się, że przed 15 maja nie należy sadzić wrażliwych roślin, takich jak pomidory. Dlaczego? Dowiedz się, skąd wywodzi się tradycja zimnej Zośki i zimnych ogrodników i jaki jest jej realny wpływ na prace przy sadzeniu kwiatów i warzyw.
Spis treści:
Zimni ogrodnicy i zimna Zośka to określenia, które od pokoleń pojawiają się w polskiej tradycji ludowej. Odnoszą się do kilku majowych dni, kiedy często obserwuje się nagłe ochłodzenie i nocne przymrozki. Jest to więc ważny moment dla ogrodników, bo oznacza, że przed tym terminem nie należy sadzić roślin wrażliwych na zimno.
Zimni ogrodnicy odnoszą się do dni 12-14 maja, kiedy to swoje dni mają święci Kościoła katolickiego: Pankracy, Serwacy i Bonifacy. To z ich powodu funkcjonuje powiedzenie: „Pankracy, Serwacy i Bonifacy – źli na ogród chłopacy”. Z kolei 15 maja wspomina się św. Zofię i według obserwacji to wtedy znacznie zmniejsza się ryzyko nagłych przymrozków.
Podobne tradycje można spotkać też w innych krajach Europy. W Niemczech mówi się o „Eisheiligen”, czyli „lodowych świętych”, a we Francji o „Saints de Glace”.
.jpg)
Maj kojarzy się z pełnią wiosny i zbliżającym się latem. A jednak: wielu ogrodników na przestrzeni lat zauważyło, że w jego połowie przychodzi nagłe ochłodzenie. Meteorolodzy tłumaczą to zjawisko, zwracając uwagę na zmianę w cyrkulacji powietrza nad Europą. Z północy i północnego wschodu mogą w tym czasie napływać chłodne masy powietrza. To sprawia, że choć w ciągu dnia pogoda potrafi być przyjemnie ciepła, nocą mogą pojawić się przymrozki.
Należy jednak pamiętać, że nie jest to sztywna reguła pogodowa. Przymrozki mogą pojawić się później lub nie pojawić się w tym okresie wcale. Ze względu na stopniowe ocieplanie się klimatu to zjawisko jest również słabsze, niż dawniej. Mimo tego wielu ogrodników dla bezpieczeństwa plonów i roślin ozdobnych wciąż przestrzega zasady, aby nie sadzić wrażliwych na mróz roślin przed 15 maja.
Przymrozki przygruntowe to jedno ze zjawisk, które może zdarzyć się przed 15 maja i jest wyjątkowo niebezpieczne dla wrażliwych na mróz roślin. Dotyczą one sytuacji, kiedy temperatura na wysokości pomiarowej (ok. 2 m) wynosi powyżej 0°C, jednak przy glebie występuje zmrożenie. Najczęściej ma to miejsce w bezchmurne i bezwietrzne noce, na terenach położonych w kotlinach i w pobliżu łąk oraz wilgotnych terenów.
Na to zjawisko najbardziej narażone są rośliny młode, delikatne, takie jak pomidory, ogórki czy papryka.
.jpg)
Po 15 maja należy sadzić warzywa ciepłolubne, które wywodzą się z cieplejszych klimatów, niż Polski, część roślin tarasowych i balkonowych, a także inne rośliny ozdobne i część ziół. Dzięki temu unikniesz obumierania ich, jeśli pojawi się nagły przymrozek.
Pamiętaj, że zasada ta dotyczy też roślin doniczkowych. Jeśli więc zastanawiasz się, kiedy wystawić pelargonie na balkon, odpowiedź również brzmi: po 15 maja.
Warzywa ciepłolubne
Wrażliwe na chłód rośliny ozdobne
Zioła ciepłolubne
Jeśli chcesz posadzić rośliny ciepłolubne przed 15 maja to warto szczególnie zadbać o ich stan oraz warunki, jakie im zapewniasz. Nie daje to 100% pewności, że w razie przymrozków nic im się nie stanie, ale może mocno ograniczyć ryzyko obumierania sadzonek.
Przede wszystkim nim przesadzisz rośliny do gleby, odpowiednio je zahartuj, wystawiając je stopniowo na zewnątrz. Sięgnij też po agrowłókninę, która pomoże Ci osłonić sadzonki pomidorów, cukinii czy ogórków. Dzięki niej utrzymasz wyższą temperaturę w otoczeniu roślin, tworząc dla nich bardziej sprzyjające warunki.
Warto też śledzić prognozę pogody – także tę długoterminową. Sadź rośliny w osłoniętych miejscach, a na noc dodatkowo je zabezpieczaj. Dobrze sprawdzą się kartony, wiadra, czy nawet butelki z tworzyw po napojach z uciętym dnem. Możesz również stworzyć po prostu przydomową szklarnię.
Rośliny osłabione przez chłód wolniej rosną, dają mniejsze plony i później owocują. To sprawia, że często ryzyko wcześniejszego sadzenia nie jest tego warte i należy zachować szczególną ostrożność przy podejmowaniu decyzji o takich pracach ogrodniczych. Jednak to oczywiście nie oznacza, że sadząc rośliny ciepłolubne przed 15 maja nie masz szans na uzyskanie dobrych plonów.
.jpg)
Tak! To w końcu jest właśnie cel ich tworzenia. Szklarnie i tunele ogrodnicze pozwalają na wcześniejsze wysadzanie sadzonek. Chronią one rośliny przed chłodem, wiatrem i nagłymi zmianami pogody. Pamiętaj jednak, że tunel czy nieogrzewana szklarnia w dalszym ciągu mogą nie być wystarczające, jeśli temperatura w nocy w znacznym stopniu się obniży.
Nie wszystkie rośliny są wrażliwe na chłód i prawda jest taka, że przed zimną Zośką możesz posadzić wiele innych gatunków, bez obaw o to, że kilka stopni na minusie je skrzywdzi. Wręcz przeciwnie, istnieją gatunki, którym chłód sprzyja i sprawia, że np. warzywa lepiej smakują. Poznaj listę przykładowych roślin, które możesz posadzić!
Warzywa odporne na chłód
Kwiaty odporne na chłód
.jpg)
15 maja to nie tylko przesąd, a obserwacja wynikająca z pokoleń doświadczenia, a także badań meteorologów. Dlatego też dla bezpieczeństwa roślin uważaj na sadzenie ciepłolubnych odmian przed tym terminem. Chociaż zimni ogrodnicy i zimna Zośka to tradycja ludowa, warto czerpać mądrość z wiedzy przekazywanej przez pokolenia.
Produkty wspomniane w artykule
ASSIST Sekator jednoręczny kowadełkowy
ASSIST Sekator dwuręczny kowadełkowy
Tematy związane z artykułem
