Chałka – przygotuj pyszną słodką bułkę!

Chałka to wypiek znany w Polsce od lat. Ta słodka bułka ma swoje korzenie w kulturze żydowskiej, jednak już dawno przenikła do lokalnej kuchni. Do jej przygotowania przydadzą Ci się wygodne akcesoria kuchenne, takie jak pędzelek czy trzepaczka. Sprawdź przepis stworzony we współpracy z Pracownią Smaku!

Co jest potrzebne na chałkę?

• 1 szklanka ciepłej wody
• 25 g świeżych drożdży (lub 8 g suszonych)
• 5 średnich lub dużych żółtek (w temperaturze pokojowej)
• 2 łyżki oleju roślinnego
• 3-5 łyżek cukru (lub 2-3 łyżki miodu)
• 1 cukier waniliowy lub 2 łyżeczki ekstraktu z wanilii – opcjonalnie
• 3 i 3/4 szklanki mąki pszennej (tortowej, do wypieków drożdżowych lub białej chlebowej)
• 1 płaska łyżeczka soli
• 1 jajko do posmarowania
• mak i/lub sezam do posypania – wg. uznania i potrzeby

Jak zrobić chałkę?

W dużej misce wymieszaj ciepłą wodę z drożdżami. Dodaj do niej żółtka jaj w temperaturze pokojowej, olej, cukier oraz cukier waniliowy. Całość wymieszaj za pomocą widelca lub trzepaczki, roztrzepując dokładnie żółtka. Dodaj przesianą mąkę oraz sól. Mieszaj za pomocą drewnianej łyżki przez ok. 2 minuty. Następnie odstaw na ok. 5 minut, aby ciasto odpoczęło. Wyrabiaj łyżką kolejne 4 minuty. Ciasto możesz też wyrobić mikserem, najpierw wykorzystując mieszadło i wolny tryb, a następnie hak i średnie obroty.

Ciasto wyłóż na posypaną mąką stolnice. Z wierzchu posyp mąką i wygniataj przez 1-2 minuty, dodając trochę więcej mąki, jeśli masa będzie się lepić. Powinna być miękka, delikatna i nieklejąca się. Uformuj z niej kulę i włóż ją do posmarowanej oliwą, dużej miski. Przykryj folią i wstaw do lodówki – na noc lub na maksymalnie 4 dni.

Ciasto wyjmij z lodówki i wyłóż na oprószoną mąką stolnicę. Podziel je na 2 równe części i każdą z nich podziel na kolejne 5 części. Każdą cząstkę rozwałkuj w dłoniach na wałek o długości ok. 25 cm.

Zlep pięć wałków przy jednym końcu i zacznij zaplatać w warkocz. Nadaj im numery od 1 do 5, rozpoczynając od lewej strony. Zawijaj warkocz zgodnie z tym schematem: 1 na 3, 2 na 3 i 5 na 2. Powtarzaj aż do końca i zlep końcówki.

Warkocz przełóż na blachę do pieczenia wyłożoną papierem. Wierzch bułki posmaruj roztrzepanym jajkiem z dodatkiem 1 łyżki wody i odstaw na 1 godzinę w cieple, bez przeciągów, do wyrośnięcia. Pozostałe jajko zachowaj.

Jeszcze raz posmaruj chałkę jajkiem i posyp ją mieszanką maku oraz sezamu. Odstaw ją do wyrośnięcia na 30 minut (przy chałce na drożdżach świeżych) lub na 60 minut (w przypadku drożdży suchych). Piekarnik rozgrzej do 180°C i wstaw do niego chałki. Piecz je przez 30-40 minut, aż wiesz i spód będą lekko zarumienione. Po zapukaniu wypiek powinien wydać głuchy pogłos. Wyciągnij chałki na kratkę i zaczekaj aż całkowicie wystygną. Smacznego!

Skąd wzięła się chałka?

Chałka ma korzenie żydowskie. Słowo „challah” pochodzi z hebrajskiego i w Biblii oznaczało porcję ciasta oddzielaną jako ofiarę dla kapłanów. W średniowiecznej Europie, zwłaszcza wśród Żydów aszkenazyjskich, obecnych w Polsce, Niemczech, w Czechach czy na Litwie zaczęto wypiekać w szabat specjalny, odświętny chleb. Z czasem zaczęto używać względem niego wspomnianego wcześniej hebrajskiego słowa, z którego potem wzięła się polska „chałka”.

Z czasem ta słodka bułka przeniknęła do polskich zwyczajów, gdzie zaczęto traktować ją jako pieczywo śniadaniowe, często wzbogacane większą ilością cukru czy wanilii. Znana jest też na całym świecie, w różnych formach, także z kruszonką czy słodkim nadzieniem.

Czym różni się chałka od innych bułek?

Charakter chałki jest zdecydowanie bardziej odświętny i deserowy niż w przypadku zwykłych bułek. Często dodaje się do niej jajka, cukier lub miód, a także wanilię, które nie są obecne w standardowych wypiekach. Jest też większa i zazwyczaj pleciona w warkocz, dlatego wyróżnia się również kształtem.

Do czego wykorzystać chałkę?

Chałka doskonale nadaje się na słodkie śniadanie lub kolację. Idealnie komponuje się z masłem, dżemem, miodem, twarożkiem czy masłem orzechowym oraz różnymi pastami, np. jajecznymi. Możesz na jej bazie przygotować też tosty francuskie, zjeść ją z lodami czy z mascarpone – możliwości naprawdę nie brakuje!

We współpracy z:

Pracownia Smaku w Katowicach

Autorka przepisu: Marlena Starzec
Zdjęcia: Karol Fatyga Fotografia
Miejsce warsztatów: Pracownia Smaku Jolanty Kleser, ul. Kościuszki 12/oficyna 9 w Katowicach