Rodzaje i zastosowanie sztućców

Rodzaje i zastosowanie sztućców

 Znając prawidłowe ułożenie sztućców na stole oraz odpowiedni sposób posługiwania się nimi, warto również poznać ich rodzaje oraz zastosowanie. Prócz podstawowego zestawu – łyżki, noża, widelca i łyżeczki, którymi posługujemy się na co dzień, w skład zastawy stołowej wchodzi o wiele bogatsze wyposażenie.

Łyżki i łyżeczki

Łyżka uważana jest za najstarszy ze sztućców. Jej używanie sięga czasów prehistorycznych. W  Polsce upowszechniła się w późnym średniowieczu, a obecnie możemy wyróżnić następujące rodzaje łyżek:


Łyżka obiadowa to klasyczna łyżka o standardowych wymiarach, takich jak pozostałe sztućce obiadowe,służąca do jedzenia zup i innych dań.
Łyżeczka deserowa jest mniejsza niż łyżka obiadowa, ma szerszą i krótszą miseczkę. Przeznaczona jest do różnego rodzaju deserów.
Łyżeczka do kawy rozmiarem przypomina łyżkę deserową, ma wąską, niewielką miseczkę. Wśród tego rodzaju łyżeczek dostępne są także łyżeczki przeznaczone do konkretnych rodzajów kawy, jak łyżeczka mocca, czyli bardzo mała łyżeczka przeznaczona do espresso serwowanego w małych filiżankach) oraz łyżeczka do kawy latte z długim trzonkiem i małą, okrągłą miseczką.
Łyżeczka do herbaty z miseczką nieco szerszą niż w łyżeczce do kawy, ponieważ służy także do wyjmowania z filiżanki torebki z herbatą.
Łyżeczka do cukru nazywana także szufelką, ma prostokątny kształt i jest głębsza niż łyżeczka deserowa.
Łyżka do sałatek razem ze specjalnym widelcem przypominającym łyżkę tworzy komplet sztućców ułatwiających nakładanie sałatek.
Łyżka wazowa ma długi trzon i głęboką miseczkę. Służy do nalewania zupy.
Łyżka do sosów ma postać klasycznej łyżki z głębszą miseczką. Do nabierania sosów.
Łyżka półmiskowa podobna jest do łyżki obiadowej; służy do nakładania na talerz ziemniaków, ryżu oraz innych dodatków.

Widelce i widelczyki

Widelec pojawił się w Europie około XI wieku. Początkowo miał tylko 2 zęby i służył do nabijania mięsa. W miarę upływu czasu podlegał przemianom, w efekcie których przybywały mu kolejne zęby, a jego główka została wygięta tak, aby podczas spożywania posiłku jedzenie nie zsuwało się z widelca.


Wyróżniamy następujące rodzaje widelców:
Widelec obiadowy ma zazwyczaj cztery długie, regularne zęby i główkę o średniej szerokości. Przeznaczony do różnego rodzaju dań.
Widelec do ryb występuje w dwóch wariantach. Widelec z trzema szeroko rozstawionymi zębami, krótszy od widelca do przystawek, służy do spożywania potraw rybnych. Jego wersja z czterema zębami przeznaczona jest do serwowania ryb.
Widelec do przystawek jest nieco mniejszy od widelca obiadowego, a jego ząbki są krótsze. Przeznaczony jest do różnego rodzaju przystawek.
Widelczyk do ciast/deserów jest to mały widelczyk, wielkości klasycznej łyżeczki do herbaty, z dwoma lub trzema zębami. Może zastępować widelczyk do owoców.
Widelec sałatkowy to widelec z dwoma lub trzema zębami i zaokrągloną główką ułatwiającą nakładanie sałatki.
Widelec półmiskowy to duży, wąski widelec o 2 zębach. Służy do nakładania plastrów wędliny lub sera z półmiska na talerz.

Noże

Noże stołowe, służące do  spożywania posiłków, pojawiły się najpóźniej – w połowie XVII wieku. Początkowo miały szpiczasto zakończone ostrze, które potem zostało zaokrąglone.

Obecnie możemy wśród nich wyróżnić:
Nóż obiadowy o standardowych rozmiarach, takich jak pozostałe sztućce obiadowe. Ma niewielkie ząbki i jest średnio ostry. Przeznaczony do krojenia mięsa.
Nóż do przystawek o średniej wielkości, przeznaczony do zimnych przekąsek oraz deserów.
Nóż do ryb o tępym ostrzu w kształcie łopatki zaostrzony na końcu. Przeznaczony do przytrzymywania ryby podczas oddzielania mięsa od ości.

 


powrót